سيزده بدر ؛ آييني باستاني در پيوند با طبيعت

سيزده نقطه اوج نوروز است ،همه مي كوشند اين روز را خارج از خانه و در دامن سبز و پاك طبيعت بگذرانند.مردم ايران در دوره‌هاي مختلف تاريخي، نوروز را جشن آفرينش و آغاز هستي و زايش مي‌دانسته و پايان آن را روز ‪ ۱۳‬فروردين مي‌پنداشتند.مردم ايران باستان عدد ‪ ۱۲‬را به عنوان يك عدد مقدس پذيرفته و از همين رو عمر جهان مادي را ‪ ۱۲‬هزار سال دانسته و به عدد ‪ ۱۲‬در تعداد ماهها ‪ ۱۲‬برج نيز اعتقاد داشته و جشنهاي فروردين را در ‪ ۱۲‬روز برگزار مي‌كردند.ايرانيان روز سيزدهم را سرآغاز زندگي بهشتي مي پنداشتندو براي جلوگيري از فروپاشي جهان و پايداري آن در روز ‪ ۱۳‬فروردين جشن هايي برگزار مي كردند.مردم ايران زمين سيزدهم هر ماه را " تيرروز" ناميده و آن روز را روز "طلب باران از ايزد آب يا" آناهيتا" عنوان مي‌كردند.روز سيزدهم فروردين نيز براي ايرانيان باستان روز پيروزي الهه آب بر ديو خشكسالي بوده و به همين جهت براي اين پيروزي كارناوالهاي شادي راه مي انداختند ، كه اين آيين ها هنوزدر هندوستان وجود دارد."در روز سيزده نوروز دختران و پسران مجرد براي پيروزي در زندگي و پيوند، اقدام به گره زدن سبزه مي‌كنند كه اين آيينها همراه با خواندن اشعاري همراه است .امروزه نيز در سيزدهمين روز فروردين دشتها و بوستانهاي شهري ، كوه و دشت، ييلاقات و اماكن تفريحي كه به نوعي باسبزي سبزه،روشنايي آب و آبي آسمان پيوندي دارد مملو از مردماني است كه آمده‌اند تا سيزده نوروز خود را با اين زيبايي‌ها در كنند.سيزده بدر سنتي قديمي است كه با نوروز پيوندي ناگسستني دارد و با آن عجين شده و در متون باستاني هم هيچگاه سخن از ‪ ۱۳‬و نحوست آن نرفته است و چنين ديدگاهي به مروز در طول تاريخي در ذهن مردم جاي گرفته است.ابوريحان منجم و رياضي دان ايراني معتقد است: روزسيزدهم كه به نام "تير روز" است در نزد ايرانيان خجسته است.اين بيانگر صميميت و فرخندگي روز سيزده و نمادي ديگر از شكرگزاري و حق شناسي ايرانيان به درگاه ايزد است.زيرا روي آوردن آنان به دامان طبيعت نه به مفهوم دوري جستن آنان از زندگي و حقيقت آفرينش كه به مفهوم ايجاد ارتباط با خالق و شناختي صادقانه از قدرت اوست.در گوشه گوشه ايران زمين آداب و آيينهاي خاص اين روز وجود دارد، در اين ميان علاوه بر خروج از خانه و تهيه خورد و خوراك به صورت گروهي‌و جمعي، برپايي مسابقات كشتي در ميدان مركزي روستا و اماكن خاص، يكي از آيينهاي خاص اين روز است.در اين روز نوازندگان محلي به همراه مردم به صحرا مي‌روند با آنان به جشن و پايكوبي پرداخته و اين تفريح را حال و هوايي ديگر مي‌بخشند.زيارتگاهها،ييلاقات و مناطق خوش آب و هوا جاي سوزن انداختن نيست.مردم با حضور در اين مناطق زيبا، آرام و لطيف ،همه سختيها و ناراحتيهاي سال گذشته را به فراموشي سپرده و با باطل كردن نحوست اين روز با محبت، صفا و دوستي سالي خوب را آغاز مي‌كنند.اين روز پايان بازيها، مراسم و فعاليتهاي گروهي و اجتماعي مردم در ايام نوروز است.آنان كه در محدوده منطقه خود اماكن زيارتي دارند مي‌كوشند به آنجا رفته و سيزده را در كنار اماكن مطهر و زيارتي بگذرانند تا اين روز و روزهاي بعد آن در جوار اين اماكن محترم به حرمت آنها به خوبي رقم بخورد.در اين ميان كودكان به بازيهاي خاص محلي پرداخته و دختران دم بخت سبزه گره مي‌زنند تا بلكه تا سال ديگر بختشان گشوده شود.

منبع:همشهری آنلاین