دزفول ، شهر آجر

به گزارش روابط عمومی سازمان میراث فرهنگی ، صنایع و گردشگری خوزستان ، به گفته غلامرضا سلمانپور کارشناس میراث فرهنگی ( حفظ و احیا ) یکی از بافت های بکر و ارزشمند در استان ، بافت قدیم شهر دزفول می باشد که از حدود 28 محله تشکیل شده است ، اساس شکل گیری محلات بر بنای شرایط فامیلی و مذهبی بوده و هر محله 0خود دارای بناهای عام المنفعه همچون مسجد ، مدرسه ، حمام و حتی قبرستان بوده است  .این نوع بافت بیانگر تمدن کهن و سابقه شهر سازی در این منطقه از کشور بوده و بر گرفته از تاثیرات طبیعی و همسان با اقلیم گرم و مرطوب منطقه می باشد .سلمانپور با اشاره به شهرت نام این شهر به عنوان شهر آجر گفت : استفاده از آجر و تزئینات آجری در ساخت بناهای شهر باعث شده تا این شهر به عنوان نمایشگاه آجر و یا شهر آجر مشهور گردد . وی در خصوص معماری این شهر افزود : ارتفاع بناها عموما بین 6 تا 7 متر بوده که با بهره گیری از هنر و توان معماران و استادکاران زبردست آن دوره و استفاده از تزئینات متنوع و زیبای آجری ، همچنین ایجاد فضاهای پر و خالی ( نخیر و نهاز ) موجب بوجود آمدن مناظر شهری چشم نوازی شده است ؛ هارمونی موجود در خط آسمان بوجود آمده و تزئینات پیشانی بناها و وجود گذرهای مسقف (ساباط ها) خود نیز بر این موضوع صحه می گذارد .پوشش ساختمان ها عموما طاق وقوسی و از نوع پنج و هفت و نیم دایره است و قدمت عمومی بناها به دوره های قاجار و پهلوی نسبت داده می شود و البته آثاری از دوره صفوی نیز در این بافت کهن وجود دارد و تک آثاری بسیار نفیس همچون پل قدیم و آسیاب ها به دوره ساسانی مرتبط می باشند .سلمانپور در ادامه در خصوص تاثیر زندگی شهری کنونی برآثار شهرستان دزفول افزود : با توسعه شهر نشینی وتجدد و ماشینی شدن زندگی روزمره متاسفانه این بافت کهن جوابگوی نیاز های امروزی ساکنین خود نمی باشد که این امر با عدم برنامه ریزی صحیح و به موقع شهری خود باعث تخریب روزافزون این بافت با ارزش شده است . به عقیده وی حفظ هرچه بهتر بافتهای فرهنگی ، تاریخی کشور ضروریست که ارگان های در ارتباط با طرحها ی شهری و زیرساختهای وابسته دست به دست هم دهند و با برنامه یزی بهینه درصدد اصلاح نواقص و کمبودهای بافت های تاریخی برآیند و با ایجاد کاربردهای مناسب در بناهای تاریخی زیبا پویایی و زندگی را به بافت بازگردانند.با این وجود سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری به عنوان متولی اصلی معرفی فرهنگ و تاریخ بافت های با ارزش بدینوسیله آمادگی خود را جهت همکاری دستگاههای اجرایی شهری ، شهرهای دارای بافت تاریخی می نماید و برخود واجب می داند که هادی طرحهای اجرایی محدوده بافت تاریخی باشد . پویایی بافت های تاریخی را از خداوند خواستاریم .