" اصطلاح " خانه تکاني " را بيشتر در مورد شستن، تميز کردن، نو خريدن، تعمير کردن ابزارها، فرش ها، لباس ها، به مناسبت فرا رسيدن نوروز، به کار مي برند. در اين خانه تکاني، که سه تا چهار هفته طول مي کشد، بايستي تمامي ابزارها و وسيله هايي که در خانه است، جا به جا، تميز، تعـمير و معاينه شده و دوباره به جاي خود قرار گيرد. برخي از ابزارهاي سنگين وزن، يا فرش ها، تابلو ها، پرده ها و وسيله هاي ديگر، فقط سالي يک بار، آن هم در خانه تکاني نوروزي، جا به جا و تميز مي شود.  در برخي از شهرهاي آذربايجان نخستين چهارشنبهً ماه اسفند ( چهارشنبه موله) به شستن و تميز کردن فرش هاي خانه اختصاص دارد - کاشتن سبزه :اسفند ماه، ماه پاياني زمستان، هنگام کاشتن دانه و غله است. کاشتن " سبزه عيد " به صورت نمادين و شگون، از روزگاران کهن، در همهً  خانه ها و در بين همه خانواده ها مرسوم است.  در ايران کهن، " بـيست و پنج روز پيش از نوروز، در ميدان شهر، دوازده ستون از خشت خام بر پا مي شد، بر ستوني گندم، برستوني جو و به ترتيب، برنج، باقلا، کاجيله، ارزن، ذرت، لوبـيا، نخود، کنجد، عدس و ماش ميکاشتـند؛ و در ششمين روز فروردين، با سرود و ترنم و شادي، اين سبزه ها را مي کندند

يکي از آيـين هاي کهن پـيش از نوروز ياد کردن از مردگان است که به اين مناسبت به گورستان مي روند و خوراک مي برند و به ديگران مي دهند. زردشـتيان معـتـقدند که : " روان و فروهر مردگان، هيچ گاه کسي را که بوي تعلق داشت فراموش نمي کند و هر سال هنگام جشن فروردين به خانه و کاشانه خود برمي گردند  ". در روزهاي پنجه، از جمله رسم ها، تهيه کردن غذا، آيـيني مذهبي بوده، ابوريحان مي نويسد: ... و گبرکان در اين پنج روز خورش و شراب نهند، روان هاي مردگان را و همي گويند، که جان مرده بيايد و آن غذا گيرد . غذا پختن و بر مزار مردگان بردن در قرن چهارم رسم بوده است؛ از خوارزم تا فارس : خوارزميان پنج روز آخر اسفند و پنج روز ديگري که در پي آن است و ملحق به اين ماه مانند اهالي فارس، در روزهاي فروردگان براي ارواح مردگان در گورستان غذا مي گذارند . يکي از صورت هاي برجا ماندهً اين رسم، در شهر و روستا، به گورستان رفتن " پنجشنبه آخر سال " است، به ويژه خانواده هايي که در طول سال عضوي را از دست داده اند.

یکی از آیین های نوروزی امروز – که بایستی آمیزه ای از چند رسم متفاوت باشد – «مراسم چهارشنبه سوری» است که در برخی از شهرها آن را چهارشنبه آخر سال گویند. درباره ی چهارشنبه سوری، کتاب ها و سندهای تاریخی، مطلبی یا اشاره ای نمی یابیم و تنها در این قرن اخیر، یا دقیق تر، در این نیم قرن اخیر است که مقاله ها و پژوهشهای متعددی در این باره منتشر شده و یا در نوشته های مربوط به نوروز به چهارشنبه سوری نیز پرداخته اند.برگزاری چهارشنبه سوری، که در همه ی شهرها و روستاهای ایران سراغ داریم، بدین صورت است که شب آخرین چهارشنبه ی سال (یعنی نزدیک غروب آفتاب روز سه شنبه)، بیرون از خانه، جلو در، در فضایی مناسب، آتشی می افروزند، و اهل خانه، زن و مرد و کودک از روی آتش می پرند و با گفتن : «زردی من از تو، سرخی تو از من»، بیماری ها و ناراحتی ها و نگرانی های سال کهنه را به آتش می سپارند، تا سال نو را با آسودگی و شادی آغاز کنند. تا زمانی که از ظرف های سفالین چون، کاسه و بشقاب و کوزه، در خانه استفاده می شد، پس از خانه تکانی، کوزه ی کهنه ای از پشت بام خانه به کوچه می انداختند؛ کوزه ای که در آن آب و چند سکه ریخته بودند.

اند ک اندک به  زمان بر گزاری جشن نوروز نز دیک می شویم.با توجه به اهمیت این جشن در هویت ملی ایرانیان لازم دانستم مطالب مفیدی در این باره منتشر کنم. حدود یک سال است که نوروز در فهرست میراث معنوی سازمان علمی فرهنگی ملل متحد ثبت شده است.ثبت جهانی نوروز بر اهمیت آن افزوده است.با جستجو در کتابخانه و از میان ُکتب مختلف، کتاب  " آیین ها و جشن های کهن در ایران امروز"نوشته استاد گرانقدر مردم شناسی آقای دکتر محمود روح الامینی را  یافتم.بخشی از این کتاب جشن نوروز اختصاص دارد.اگر خاطرتان باشد قبلا نیز مطلبی دیگر از همین کتاب در مورد جشن یلدا منتشر نمودم.نوشتۀ جشن  نوروز، در چند قسمت ارایه خواهد شد و تا قبل از آغاز سال نو خاتمه پیدا خواهد کرد. در همین روند،در صورت امکان بر خی  آیین ها و مراسم مختلف بر پایی جشن نوروز در استان خوزستان را نیز منتشر خواهم کرد.چنانچه شما  نیز بتوانید در معرفی آیین های نوروزی در خوزستان به ما یاری رسانید،محتوای نوشته ها پر بار تر خواهد شد.در ادامه نوشته  توجه شما را به بخش هایی از محتوای کتاب ذکر شده در مورد جشن نوروز جلب می نمایم.

خودروهای ِ پارک شده در کنار جاده هایی که دو سوی آن سرسبز است! چادرهای  رنگارنگ صحرایی  ، برافراشته شده در دل طبیعت!هر چند که در این روزهای زیبای نوروزی این صحنه ها را بارها دیده اید اما گستردگی آن ، به مانند روزی که آن را "سیزده بدر"می نامیم نخواهد بود..با نزدیک تر شدن به روزهای پایانی عید نوروز سردرگمی هایی در مورد "مقاصد سیزده بدری" به وجود می آید. برخی مقاصد تکراری اند و در انتخاب برخی مقاصد بین اعضای همسفر(خانواده،مهمانان نوروزی،دوستان،همفکران،گروههای طبیعت گردو...) اختلاف نظر وجود دارد.برخی ترجیح می دهند به مناطق طبیعی اطراف شهرهای دیگر  بروند و عده ای  به مناطق حاشیه شهرها ی خود ، که از سرو صدای همیشگی به دور است. .