راهنمای گردشگرانی می شوم که مشتاقانه و بی صبرانه برای دیدار شهر رامهرمز  امده اند . شهر رامهرمز در 116 کیلومتری شرق اهواز قرار دارد.رامهرمز شهری است با سابقه  تقریبا 4000 ساله که بنیان گذار ان را هرمز ساسا نی می دانند.رامهرمز در گذشته به سمنگان معروف بوده است وطبق نظریه های تاریخ دانان رامهرمز بعد از شوش دومین شهر استان خوزستان می باشد که پایتخت ایران بوده است.از عمارت صمیمی این بنای زیبای دوره قاجار بازدید می کنیم و پس از ان به سمت روستای خدیجه ماماتین حرکت می کنیم روستای خدیجه ماماتین در30 کیلومتری شمال شرقی رامهرمز واقع شده است . وقتی که در مسیر جاده رامهرمز به سمت باغ ملک هستید به تابلوی ابوالفارس دقت کنید که در سمت راست جاده می باشد که مسیر روستای خدیجه ماماتین را نشان می دهد.در این مسیر از این پل اهنی عبور می کنیم.

در  اردیبهشت ماه سال 1386  خبری  در  سایتها و روزنامه ها منتشر شد:کشف گنجینه ای ارزشمند در روستای جوبجی رامهرمز. این شهر در  49 درجه و 26 دقیقه طول شرقی 31 درجه و 16 دقیقه عرض شمالی ،در 87/5 کیلومتری شرق اهواز با ارتفاع متوسط 160 متر از سطح آبهای خلیج فارس در دامنه کوه واقع شده است.در کتاب شهرستانهای ایران  و در  رساله ای کوچک وچند صفحه ای به زبان پهلوی میانه که نسخه موجود آن احتمالا در سده سوم ه . ق تدوین شده است اما احتمالا تدوین اولیه آن به اواخر دوره ساسانی بر می گردد، بنای این شهر(رامهرمز) به هرمز ساسانی  نسبت داده شده است.محوطه ای که آرامگاه عیلام نو و گنجینه منحصر به فرد در آن کشف گردید  میان دو روستای "جوبجی" و  "ده یور" واقع شده است.

هزاره پنجم
زيستگاه واقع در دشت رامهرمز در سراسر نيمه دوم هزاره پنجم

در اين زمان آب دشت از كانال نسبتاً عميقي تأمين مي‌شود كه استفاده از آن براي آبياري مناسب است علاوه بر آن چشمه‌هاي بزرگي در دشت وجود دارد ظاهراً سرتلي در جنوب رامهرمز كنوني زيستگاه اصلي نيمه هزاره پنجم بوده است كه مساحتي حدود چهار هكتار است و در ميان دشت بين شبكه‌اي از زيستگاه‌هاي كوچك قصبه‌اي قرار گرفته است با اين حال بعداً در فاز شوش A كه اين زيستگاه بر جاي مانده با وسعت 2/1 هكتار شد در اواخر هزاره اين مكان تنها محوطه دشت است كه تا اين زمان مداركي از آن مبني بر استقرار بدست آمده است. (1968 كالدول)
نيمه دوم هزاره پنجم در رامهرمز زمان سقوط و متروك شدن بود كه اين رخداد نيز در نواحي دورتر از دشت شوشان به وقوع پيوست گويي جوامع از ناحيه مركزي در حال زوال مي‌گريختند همانطور كه اُفت ناحيه شوشان مركزي در اين زمان كمتر   تراكم اوليه آن بود البته نياز به بررسي بيشتر دارد از لحاظ سازماندهي اقتصادي و سياسي.