عبدالرحیم اسدپور، روستایی لر بختیاری، ساکن اتاقکی کوچک و تاریک در منطقه باستانی کول فرح در انتهای دشت ایذه (استان خوزستان) در گرمای جانفرسا در زیر نور کم سوی چراغ علاالدین به یاد دوست و همکار قدیمی اش، گریشمن، کتاب وی را تورق می کند تا حافظه اش را که سرشار از باستان خوزستان است، سرشارتر سازد.عبدالرحیم که به قول خودش 60 یا 70 سال سن دارد نزدیک به نیم قرن است که با یاخته یاخته آثار سه هزار ساله خوزستان خو گرفته است. او که سواد مکتبی دارد جهت راهنمایی گردشگران به تشریح و توضیح تک تک نگاره های 6 سنگ نبشته کول فرح می پردازد و با اشاره به آنچه در ورای کوههای اطراف منطقه از تونل و گورستان و کتیبه های باستانی موجود است، شوری در دل می انگیزد تا اندیشه دیدار دوباره ایذه در فراخی زمان، در خاطرمان حک گردد.

اگر  سری به موزه ایران باستان بزنید ، در آنجا علاوه بر اشیایی که از تپه‌های باستانی ایذه به دست آمده، مجسمه فلزی (مفرغی) بزرگی نظرتان را جلب خواهد کرد که به مرد اشکانی شهرت دارد. این مجسمه در سال 1312 در حوالی روستایی به نام «شمی» که تقریبا 45 کیلومتر با شهرستان ایذه فاصله دارد، پیدا شد.کاوش‌ها نشان داد که آنجا نیایشگاهی بوده متعلق به دوره اشکانیان یا همان پارت‌ها که مجسمه مرد اشکانی نیز در آن نیایشگاه قرار داشته، اما زمانی که باستان‌شناسان این محل را کشف کردند متوجه آثار تخریب و آتش‌سوزی در این محل شدند.به همین علت مجسمه‌ای که در موزه می‌بینید یک دستش به طور کامل و دست دیگرش از مچ به پایین از بین رفته است. از آنجا که ساسانیان پس از به قدرت رسیدن، سعی کردند اغلب آثار برجای مانده از حکومت پیش از خود یعنی اشکانیان (پارت‌ها) را از میان ببرند، به نظر می‌رسد تخریب نیایشگاه شمی نیز توسط آنان صورت گرفته باشد،

 تالاب به مکاني اطلاق مي‌شود که آب اصلي‌ترين عامل براي محيط زيست گياهي و جانوري آن جاست، تمامي محيط‌هاي رودخانه‌اي، درياچه‌ها، کرانه‌هاي ساحلي، جنگل‌هاي حرا، لجن‌زارها، تپه‌هاي مرجاني و محدوده‌هايي از سواحل درياها و درياچه‌ها که عمق آن‌ها در پايين‌ترين حد جزر بيش از 6 متر نباشد، در زمره تالاب‌هاي طبيعي قرار مي‌گيرند. علاوه بر آن محيط‌هاي آبي ساخته بشر، نظير حوضچه‌هاي پرورش ماهي، سدها، کانال‌هاي آب نيز در زمره تالاب‌ها محسوب مي‌شوند. تالاب‌ها از مهم‌ترين محيط‌هاي تنوع زيستي در جهان هستند و به مثابه کيسه‌هاي هوايي ساختار تنفسي پيکر انسان‌اند که سبب بقاي بسياري از موجودات زنده و تعداد کثيري از زيست‌مندان مي‌شوند، تالاب‌ها با فراهم کردن آب و قابليت زادآوري اوليه نقش مهمي بر عهده دارند.

اين منطقه با مساحت 12991 هكتار واقع در استان خوزستان در سال 1378 حفاظت شده اعلام شد. قسمت عمده منطقه كوهستاني برف‌گير و ارتفاع آن بين 780 تا 3200 متر از سطح درياست. متوسط دما و بارندگي ساليانه 22 درجه سانتيگراد و 550 ميليمتر موجب تشكيل اقليم نيمه‌مرطوب معتدل در ناحيه شده‌اند. رودخانه پرآب كارون در شرق منطقه جريان دارد. منطقه با پوشش جنگلي بسيار خوب و زيبا از غناي زيستي جانوري و گياهي خوبي برخوردار است. بلوط ايراني گونه درختي شاخص و غالب منطقه به شمار مي‌رود. علاوه بر آن گونه‌هاي بنه، كلخنگ، انجير، كيكم و ... در منطقه مي‌رويند. گونه‌هاي مهم جانوري منطقه عبارتند از: پلنگ، خرس قهوه‌اي، سنجاب ايراني، كبك، تيهو، كمركلي، سنگ‌چشم، داركوب و ... جلوه‌هاي زيباي طبيعي، وجود رودخانه كارون در نزديكي منطقه و راه‌هاي دسترسي مناسب، زمينه فعاليت‌هاي گردشگري را در منطقه فراهم نموده‌اند...

ايل بختياري را بايد به عنوان يك ميراث انساني براي هميشه تاريخ به ثبت جهاني رساند زيرا تمامي جزييات قومي و نژادي اين ايل بزرگ و اصل ايراني براي به وجود آوردن يك تمدن ريشه دار كافي است. تمدن ايران در درون خود از خرده تمدن ها و  خرده فرهنگ هاي عميقي برخوردار است كه متاسفانه تا به امروز مورد توجه شايسته اي قرار نگرفته است.مفاهيم زندگي در ايل بختياري نسبت به ديگر اجتماعات انساني و حتي ديگر ساختارهاي عشايري بسيار متفاوت است. اگرچه طي دهه هاي اخير به علت يكجانشين كردن ايلات مختلف و كوچ با وسايل نقليه موتوري دستخوش تغييرات فراواني قرار گرفته اما اصالت فرهنگي اين طايفه بزرگ آنقدر محكم و پايدار است كه بشود در ميان هزاران خرده فرهنگ و تمدن ديگر آن را تمييز و تشخيص داد....